Haška presuda Tačiju: Kad ratna prošlost stigne na naplatu
Presuda iz Haga koja je danas odjeknula širom regiona nije obična vijest iz sudnice. Kako prenosi Reuters, bivši predsjednik Kosova i nekadašnji politički i vojni lider OVK Hašim Tači osuđen je na 25 godina zatvora nakon što je proglašen krivim za četiri ratna zločina – nezakonito ili proizvoljno hapšenje i pritvaranje, surovo postupanje, mučenje i ubistvo.
Nije ovo presuda o cijelom ratu, nego o konkretnim djelima
Haški sud nije sudio istoriji Kosova niti je ovom presudom riješeno sve ono što se događalo tokom rata 1998. i 1999. godine. Sudsko vijeće bavilo se konkretnim optužbama i odgovornošću optuženih.
Prema navodima suda, Tači je proglašen krivim po četiri tačke ratnih zločina. Radi se o djelima koja obuhvataju protivzakonito odnosno proizvoljno lišavanje slobode, surovo postupanje, mučenje i ubistvo. Ista struktura optužbi bila je navedena i u potvrđenoj optužnici protiv četvorice bivših lidera OVK.
Za običnog čovjeka najvažnije je razumjeti jednu stvar: sud je donio prvostepenu presudu na osnovu dokaza izvedenih tokom višegodišnjeg procesa. Tači je sve optužbe odbacivao i izjasnio se da nije kriv.
Dvadeset pet godina nije mala stvar
Kazna od 25 godina zatvora govori o težini djela za koja je proglašen odgovornim. Reuters navodi da je sud Tačija povezao sa ubistvom 96 ljudi, nezakonitim pritvaranjem 385 osoba, mučenjem 303 osobe i surovim postupanjem prema oko 50 ljudi.
I tu dolazimo do onog dijela koji je za običan narod možda najteži. U ratovima se često stvaraju velike priče, veliki simboli i velike podjele. Ali iza svake takve priče ostaju konkretni ljudi – oni koji su poginuli, oni koji su prošli kroz zatvore i torture, kao i njihove porodice.
Pravda mora imati isto lice za sve
Ova presuda neće izbrisati ono što se događalo prije skoro tri decenije, niti će automatski promijeniti različita sjećanja Srba i Albanaca na rat. Ali šalje poruku koja bi u svakom društvu morala biti jednostavna: ako je neko počinio ratni zločin, njegovo ime, položaj ili politička prošlost ne bi smjeli biti štit.
Na kraju, o Tačiju će i dalje postojati potpuno suprotna mišljenja. Za jedne je ratni komandant i simbol kosovske politike, za druge čovjek čija je odgovornost sada utvrđena pred sudom. Ali presuda se ne čita po tome ko je kome heroj. Čita se po onome što je sud dokazao i obrazložio.
Izvor: Hina