Kriza evropske sigurnosti: Između opasne iluzije i hladne stvarnosti
Evropa se nalazi pred trenutkom istine. Unutar NATO krugova sve se glasnije govori o tome da evropske članice nemaju dovoljnu vojnu, političku i društvenu snagu za višegodišnji rat iscrpljivanja kakav sprovodi Rusija. Najveći problem nije samo u nedostatku tenkova, granata i ljudstva, već u činjenici da je evropska javnost nepripremljena za ekonomsku i socijalnu žrtvu koju dugotrajan sukob nosi. Zbog toga se u vojnim krugovima već razmatraju scenariji u kojima bi eventualni direktni sukob morao biti okončan u znatno kraćem roku, jer dugoročna politička podrška građana jednostavno ne postoji.
Igre bez granica i hibridna prijetnja
Političke vođe propustile su priliku da građanima otvoreno objasne razmjere prijetnje, dok je povećanje izdataka za odbranu postalo izuzetno osjetljivo pitanje, posebno ako ono znači smanjenje novca za javne usluge. Situaciju dodatno komplikuje hibridno djelovanje Moskve, koja vješto koristi postojeće društvene i ekonomske podjele. Kroz učestale cyber napade, incidente poput sumnjivih aktivnosti dronova i pokušaje uticaja na izbore, sukob se već vodi bez direktnog otvaranja paljbe. Rastući populizam u ključnim evropskim zemljama samo dodatno otežava postizanje jedinstva.
Utrka s vremenom i ukrajinske lekcije
Mogućnost da SAD u budućnosti smanji svoje vojno prisustvo u Evropi stavlja dodatni pritisak na evropske sile. Iako vodeće vojne države pokušavaju intenzivirati saradnju, ključni sistemi poput protivzračne odbrane, raketa dugog dometa i svemirskih sistema još uvijek pretežno zavise od Washingtona. S druge strane, rat u Ukrajini diktira nove standarde ratovanja, prije svega kroz masovnu i jeftinu proizvodnju dronova, gdje Ukrajina postavlja nedostižne parametre sa planovima za milionsku proizvodnju.
Kratak komentar
Evropska politika godinama je funkcionisala pod pretpostavkom trajanog mira, pa je današnja nespremnost na teške odluke logična posljedica. Ukoliko evropski lideri ne skinu rukavice i ne počnu otvorenije razgovarati sa vlastitim građanima, sudbina evropske sigurnosti ostat će prepuštena odlukama vanjskih aktera. Volja društva da odbrani vlastiti način života jednako je važna kao i broj operativnih divizija, a na tom ispitu Evropa trenutno opasno padne.
Izvor: Klix